Enige tijd geleden ontving ik een vraag via de redactie. De casus is uit het leven gegrepen. Een bedrijf ruilt haar bedrijfswagen met diverse reclame-uitingen van haar bedrijf in en haalt haar reclame zelf niet van de wagen af. Het autobedrijf verkoopt de bedrijfswagen vrijwel direct door, maar heeft geen tijd meer om de reclame te verwijderen. De nieuwe eigenaar blijft vervolgens doodleuk doorrijden met de reclame op de wagen. Je kan je voorstellen dat het niet prettig is wanneer iemand anders in een bedrijfsauto rijdt met jouw reclame erop. Straks neemt hij als een maniak deel aan het verkeer en dat is natuurlijk schadelijk voor de goede naam van jouw bedrijf. Wat zijn dan je rechten als je een bedrijfsauto inruilt en de auto wordt vervolgens met reclame doorverkocht? Wat is dan de positie van het autobedrijf als verkoper? Wat kun je dan doen? Spreek je de garagehouder aan of de huidige eigenaar van de bestelbus? In de rechtspraak heb ik geen vergelijkbare gevallen gevonden. Toch denk ik dat je hier wel iets tegen kan ondernemen.

De wet spreekt niet van bedrijfsnaam, maar van handelsnaam. Een handelsnaam, is de naam die naar buiten toe wordt gebruikt als aanduiding van de onderneming. De handelsnaam wordt enkel beschermd als u er gebruik van maakt, een inschrijving of een aanvraag is niet vereist. Beslissend is of er verwarringsgevaar bij het relevante publiek bestaat. Van belang is de doelgroep van de onderneming of op wie de reclame van de onderneming zich richt. Indien er inbreuk wordt gemaakt op de handelsnaam kan er tegen opgetreden worden. De onderneming die de handelsnaam voert kan vragen om staking van het gebruik van de handelsnaam omdat het gebruik onrechtmatig is.

Je kan echter niet op basis van de handelsnaamwetgeving optreden indien de ander de bedrijfsnaam niet als handelsnaam gebruikt. Het is goed denkbaar dat de willekeurige derde die de bestelbus van het autobedrijf heeft gekocht een particulier is of een geheel ander bedrijf heeft en behalve het rondrijden met uw bedrijfsnaam op zijn bestelbus geen andere handelingen verricht. Op basis van handelsnaamwetgeving kom je dan niet ver.

Zijn er dan andere mogelijkheden om hiertegen op te treden? De reclames zullen vaak merken van het bedrijf zijn. Hierop is het merkenrecht van toepassing. Voorwaarde is wel dat het merk is ingeschreven. Het merkenrecht dient om te voorkomen dat je als consument in verwarring raakt over de herkomst van producten of diensten en om te voorkomen dat concurrenten oneerlijk profiteren van de reputatie van een merk. Als een ander jouw merk voert, kan je hiertegen optreden. Het enkel in een auto rondrijden, zou daar mogelijk onder kunnen vallen. Het merkenrecht biedt waarschijnlijk een uitkomst.

Maar wat als het merkenrecht geen uitkomst biedt als je geen geregistreerd merk hebt? Zijn er dan helemaal geen mogelijkheden om hier iets tegen te ondernemen? In ons recht kan altijd worden teruggevallen op een aantal algemene leerstukken. Een voorbeeld daarvan is de zogenaamde onrechtmatige daadsactie. Iemand mag in zijn algemeenheid niet zodanig handelen dat hij daardoor een ander schade toebrengt. Wanneer iemand rondrijdt met jouw reclame en daardoor schade toebrengt aan jouw naam, kan dat onrechtmatig zijn. In zo'n geval kan je actie ondernemen, althans denk ik dat je best kans hebt dat een rechter oordeelt dat de reclame verwijderd dient te worden.

Het is ook niet zeker of het autobedrijf in deze casus vrijuit gaat. De relatie met het autobedrijf wordt namelijk beheerst door het algemene leerstuk van de redelijkheid en billijkheid. Dit betekent dat de het autobedrijf rekening moet houden met de belangen van haar klanten. Het zomaar meegeven van een auto met reclameuitingen van een andere klant kan onzorgvuldig zijn. Ik kan mij voorstellen dat van een autobedrijf met succes verlangd kan worden dat zij de reclame verwijdert voordat de auto wordt doorverkocht. Als met het autobedrijf is afgesproken dat zij de reclame zou verwijderen, moet het autobedrijf dat hoe dan ook doen. Dergelijke afspraken zijn bindend.

Kortom, wanneer een derde jouw bedrijfsnaam en reclame op een bestelbus gebruikt, en je daar niet mee geassocieerd wilt worden, kan je een aantal dingen doen. Zowel richting deze derde als richting het autobedrijf. Mogelijk biedt het merkenrecht een oplossing. Anders gaat het dan om algemene acties die ons civiele recht mogelijk maken. Ik acht de kans aanwezig dat een rechter je dan gelijk geeft. Absolute zekerheid heb je echter pas als je de reclame zelf verwijderd. Dat kost misschien even wat moeite maar kan een hoop ellende voorkomen!

 Deze column werd geschreven door Mr. T. (Tjerk) Binnema van De Haan Advocaten & Notarissen. Mocht u zelf met een juridische vraag zitten of een interessant onderwerp voor een volgende rubriek weten, schroom dan niet en laat het hem weten, input vanuit het veld is altijd zeer welkom. 

mr. Tjerk Binnema is autoliefhebber en advocaat.
Heeft u een juridische vraag of weet u een interessant
onderwerp voor een column?
Neem dan contact met hem op:
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
James Wattstraat 4 B2 (8912 AR) Leeuwarden
Tel. 058 2030193

Lees meer informatie over merkenrecht op https://binnema-advocatuur.nl/advocaten-diensten/intellectuele-eigendom/

Algemene voorwaarden, in de volksmond ook wel 'de kleine lettertjes' genoemd. Veel ondernemers maken er gebruik van, maar in de autobranche zie ik toch vaak dat ondernemers geen algemene voorwaarden hebben. In het schaarse geval dat een ondernemer wel algemene voorwaarden heeft, liggen ze vaak in een lade van het bureau te verstoffen en wordt er niks mee gedaan. En dat terwijl je er toch heel veel aan kan hebben.

Ten eerste kan het gebruik van algemene voorwaarden je veel administratieve rompslomp schelen. Algemene voorwaarden zijn namelijk uitermate geschikt om veelvoorkomende formaliteiten bij bijvoorbeeld de verkoop van een auto of iets anders te regelen. Denk bijvoorbeeld aan betalingstermijnen, termijnen waarbinnen geklaagd moet worden wanneer er iets mankeert aan de auto, garantietermijnen, etc. Wanneer je bij elke deal met deze zaken rekening moet houden, kost dit veel te veel tijd en blijft er geen tijd meer over voor het echte 'ondernemen'. Als je dus gebruik maakt van algemene voorwaarden en dergelijke formaliteiten daarin opneemt, zijn al deze zaken in één keer goed geregeld en kost het niet elke keer weer tijd.

Risico-beperking
Algemene voorwaarden worden ook vaak gebruik voor het verleggen van risico's. Stel, je verkoopt een auto of voert een reparatie uit. Dan kan er eens iets misgaan. Een praktisch ingestelde ondernemer probeert dat soort problemen in goed overleg met de klant op te lossen. Dan behoud je immers een "tevreden klant". In sommige gevallen lukt dat niet of is er geen oplossing voorhanden. Om dergelijke situaties te voorkomen, althans te verkleinen, kan het zinvol zijn goede algemene voorwaarden te gebruiken. In veel gevallen is het mogelijk om dergelijke risico's te beperken door hiervoor een regeling op te nemen in de algemene voorwaarden.

Een ander voorbeeld is beperking van schade. Geen enkele ondernemer zit erop te wachten om geconfronteerd te worden met een schadeclaim van een klant. Algemene voorwaarden zijn daarvoor een mogelijk redmiddel. In algemene voorwaarden wordt de aansprakelijkheid van de ondernemer voor schade meestal beperkt of volledig uitgesloten. In veel gevallen kun je daar als ondernemer een beroep op doen en kun je een schadeclaim afweren middels een beroep op de algemene voorwaarden. Als je voornamelijk zaken doet met particulieren, de welbekende "consument", zal dat echter niet altijd opgaan.

'Eigendomsvoorbehoud'
Naast het beperken van risico's en het regelen van veelvoorkomende formaliteiten, kan je algemene voorwaarden ook gebruiken om meer zekerheid voor je bedrijfsvoering te creëren. Denk dan met name aan de zekerheid dat een klant zijn afspraken met je nakomt. Niets is immers vervelender dan rekeningen voor geleverde producten die niet worden voldaan. In algemene voorwaarden kunnen daarvoor meerdere oplossingen gecreëerd worden. Bijvoorbeeld door een zogenaamd 'eigendomsvoorbehoud' op te nemen. Als je dat doet, blijf je eigenaar van een geleverde auto of ander product totdat de klant volledig heeft betaald. Betaalt hij dan niet dan kan je de auto weer opeisen. Het 'eigendomsvoorbehoud' brengt namelijk met zich mee dat je nog steeds de eigenaar van de auto bent. De klant rijdt er dus wel in, maar is nog geen eigenaar! Als de klant je niet betaalt, wordt je schade door zo'n eigendomsvoorbehoud behoorlijk beperkt. Ook is het bijvoorbeeld mogelijk dat in de algemene voorwaarden een boeteclausule wordt opgenomen. Dit kan voor de klant een prikkel zijn tot het nakomen van de gemaakte afspraken.

Gerechtelijke procedure
Wanneer je in een gerechtelijke procedure verwikkeld raakt, kunnen in de algemene voorwaarden zaken geregeld worden die dan in je voordeel zijn. Bijvoorbeeld omtrent de kosten die bij zo'n procedure gemaakt moeten worden. Als dat niet gedaan wordt, zal de rechter meestal uitgaan van standaardtarieven die lager zijn dan de tarieven die in de algemene voorwaarden opgenomen kunnen worden. Een ander belangrijk voordeel wat in de algemene voorwaarden geregeld kan worden is dat er geprocedeerd moet worden bij de rechtbank in de woonplaats of vestigingsplaats van de ondernemer. Als dat niet is gebeurd, is uitgangspunt dat geprocedeerd wordt in de woonplaats of vestigingsplaats van de klant. Als je dan vanuit Noord-Nederland zaken doet met een klant uit Limburg moet je naar de Rechtbank in Limburg, tenzij in de algemene voorwaarden staat dat de Rechtbank Noord-Nederland over de zaak moet oordelen en je er op deze manier dus een 'thuiswedstrijd' van maakt. Dit scheelt de nodige reistijd voor zowel jou als voor je advocaat en ik hoef natuurlijk niet uit te leggen dat dat ook behoorlijk scheelt in de kosten!

Vreemde eend in de autobranche
Veel grote bedrijven maken gebruik van algemene voorwaarden. Toch zie ik dat er in de autobranche veel ondernemers zijn die het nog steeds zónder doen. Algemene voorwaarden zijn een beetje een "vreemde eend" in de autobranche. Dat je er geen gebruik van maakt, is natuurlijk je goed recht, maar ik vind het wel jammer dat je er geen gebruik van maakt. Ik denk oprecht dat je jezelf en je bedrijf daarmee te kort doet. Algemene voorwaarden bieden namelijk veel voordelen, waarvan ik zojuist al een aantal voorbeelden noemde. Dus, mocht je nog geen gebruik maken van algemene voorwaarden: word wakker, gooi het roer om en doe je voordeel met 'de kleine lettertjes'!

Deze column werd geschreven door mr. T. (Tjerk) Binnema van De Haan Advocaten & Notarissen. Mocht u zelf met een juridische vraag zitten of een interessant onderwerp voor een volgende rubriek weten, schroom dan niet en laat het hem weten, input vanuit het veld is altijd zeer welkom.

U kunt contact met hem opnemen per e-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.  

Rubriek Auto en Recht

De hedendaagse mens is verzot op merken. Een telefoon moet van het merk Apple zijn. Op elk kledingstuk moet een “duur” logo prijken en ook de heilige koe moet natuurlijk voorzien zijn van het goede merk. In elke branche is een merk bepalend voor de prijs en in de autobranche is dit zeker het geval. Voordat zo’n merk waarde krijgt moet een autofabrikant als “merkgerechtigde” daar flink in investeren. Dure reclamespots, advertenties in tijdschriften en kranten, sponsoring van sportevenementen, noem het maar op. Alles wordt uit de kast getrokken om het merk zo bekend mogelijk te maken. Deze investeringen moeten terugverdiend worden en daarom doen fabrikanten er alles aan om hun merk te beschermen.

In de autobranche leidt het gebruik van een merk door “onbevoegden” geregeld tot problemen. Dit is met name te verklaren door het feit dat in de autobranche veel gehandeld wordt in tweedehands zaken, zoals occasions en gebruikte onderdelen. Een andere reden is dat naast dealerbedrijven ook auto’s en onderdelen verkocht worden door bedrijven die niet gelieerd zijn aan de fabrikant van een bepaald merk. Dit geldt eveneens voor onderhoudsbedrijven. Toch wil zo’n bedrijf zich soms op een bepaald merk richten en dit dan ook voor het publiek zichtbaar maken door het desbetreffende merk of de merknaam te gebruiken. In dat soort situaties leidt dit vaak tot verzet van de merkgerechtigde, de autofabrikanten of fabrikanten van onderdelen, en dan krijg ik geregeld de vraag of zo’n fabrikant als merkgerechtigde het gebruik van het merk dan mag verbieden.

Vaak is dit wel het geval. In de rechtspraak is hier al meerdere malen over geoordeeld. Zo is in de rechtspraak aangenomen dat het niet is toegestaan merkuitingen aan een bedrijfspand te plaatsen, wanneer daarvoor geen toestemming door de merkgerechtigde is gegeven. Ook is het niet toegestaan een domeinnaam voor een internetsite te gebruiken als daarin de merknaam wordt genoemd. Dit ook weer behoudens toestemming van de fabrikant van het merk. Het enkel hebben van zo’n domeinnaam mag wel, je mag de domeinnaam dan alleen niet gebruiken.

In sommige gevallen is het wel mogelijk om een merk te gebruiken. In de rechtspraak is dit zo verwoord dat het gebruik van het merk wel is toegestaan “voor zover sprake is van eerlijk gebruik in nijverheid en handel”. Wanneer een autohandelaar bijvoorbeeld een auto van het merk BMW wil verkopen, moet hij het merk “BMW” natuurlijk wel in zijn advertentie kunnen noemen. Verder is het onder omstandigheden soms toegestaan jezelf als specialist van een bepaald merk te presenteren. Ook dan kan de merknaam worden gebruikt. Dit is een grijs gebied en de vraag of het gebruik van het merk wel of niet is toegestaan is veelal afhankelijk van de omstandigheden van een concreet geval. Waar het in de kern om gaat is dat er geen verwarring bestaat bij het publiek over de vraag of een bepaald bedrijf een “commerciële band” heeft met de fabrikant van het betreffende merk. Zo is het dus niet mogelijk een bedrijf op te starten dat qua uiterlijk nagenoeg niks verschilt van een merkdealer van een bepaald merk en dan hetzelfde merk te gaan verkopen. Bij het publiek zal dan immers het idee ontstaan dat dit bedrijf formeel gelieerd is aan de fabrikant van het merk, terwijl dit in werkelijkheid helemaal niet zo is. Een dergelijke verwarring dient voorkomen te worden.

Uitgangspunt is dus dat een bedrijf een merk van een autofabrikant niet zomaar klakkeloos mag gebruiken. Soms is dit wel toegestaan, maar dan slechts bij wijze van uitzondering. Je kunt je voorstellen dat dit tot hoog oplopende discussies en conflicten kan leiden tussen bedrijven die graag een bepaald merk voor hun bedrijfsvoering willen gebruiken en de fabrikanten van zo’n merk die dit nu juist willen voorkomen. Voor juristen zijn dit veelal reuze interessante zaken. Voor een ondernemer kan het juist heel vervelend, tijdrovend en kostbaar zijn. Daarom doe je er als ondernemer goed aan gedonder met de fabrikant van een bepaald merk te voorkomen en dus spaarzaam met merkuitingen om te gaan.

mr. Tjerk Binnema is autoliefhebber en advocaat.
Heeft u een juridische vraag of weet u een interessant
onderwerp voor een column?
Neem dan contact met hem op:
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
James Wattstraat 4 B2 (8912 AR) Leeuwarden
Tel. 058 2030193

Lees meer informatie over merkenrecht op https://binnema-advocatuur.nl/advocaten-diensten/intellectuele-eigendom/

Rubriek Auto en Recht 

In mijn vorige columns stond ik stil bij een juridisch onderwerp dat veel speelt in de autobranche. Ik ben ingegaan op de positie die uw klant als consument tegenover u inneemt bij de aan- en verkoop van een occasion. De conclusie was dat consumenten in Nederland door de wetgever worden beschermd en dat dit voor u als ondernemer soms tot een vervelende situatie kan leiden. In een dergelijke situatie bent u wellicht al eens met een advocaat in aanraking gekomen en anders is de kans aanwezig dat dit in de toekomst zal gebeuren. Het lijkt me daarom goed nu eens stil te staan bij mijn beroep en u iets te vertellen over wat het beroep van advocaat inhoudt.

Ik begin met een stukje geschiedenis. Het beroep van advocaat is een zeer oud beroep. Bij de Romeinen en ook al bij oude Germaanse stammen waren raadsmannen actief die met de hedendaagse advocaten zijn te vergelijken. Eigenlijk bestaat het beroep van advocaat al zo lang de mensheid het recht van de sterkste achter zich heeft gelaten en problemen middels een dialoog probeert op te lossen. De ene mens kan zich verbaal echter beter verdedigen dan de ander. Daarom laten mensen zich bij geschillen verdedigen door een gebekte raadsman en zo ontstond het beroep van advocaat. Zo is de advocaat ook aan zijn naam gekomen. Het woord advocaat is namelijk afgeleid van het Latijnse werkwoord  “ad vocare”, hetgeen betekent “erbij roepen”. De advocaat is dus sinds jaar en dag de persoon die bij een probleem wordt geroepen.

Het beroep van advocaat is dus al duizenden jaren oud en de beroepsgroep heeft zich daardoor sterk ontwikkeld. Zo zijn er voor de advocatuur speciale strenge gedragsregels geschreven. Aan deze regels moeten advocaten zich strikt houden en anders mogen ze hun beroep niet langer uitoefenen. Het bekendste landelijke voorbeeld waarin sprake was van vermeende overtreding van deze strenge regels is het proces van mr. Bram Moszkowicz dat voor hem leidde tot een verbod om nog langer als advocaat te werken. De vraag of hij zich wel of niet schuldig maakte aan overtreding van de gedragsregels, laat ik in hier in het midden, maar het is wel een duidelijk voorbeeld dat de advocatuur gebonden is aan strenge regels. Het zijn ook deze regels waarmee advocaten zich onderscheiden van andere juristen. Zoals bijvoorbeeld van juristen van rechtsbijstandverzekeraars. Dergelijke juristen zijn niet gebonden aan deze regels en daardoor zijn er ook minder waarborgen voor de kwaliteit van de werkzaamheden. Zo heeft een advocaat een beroepsgeheim en mag hij enkel het belang van zijn cliënt dienen. Zodoende is een cliënt er altijd van verzekerd dat zijn advocaat enkel zijn belang behartigt en zijn handelen niet door andere belangen laat bepalen. Met name in lastige situaties, waarin een advocaat er veelal bijgeroepen wordt, is dit een geruststellende gedachte voor cliënten.

Dat het beroep van advocaat al erg oud is, betekent niet dat er in de advocatuur geen ontwikkelingen plaatsvinden. Ook de advocaat moet zich aanpassen aan ontwikkelingen in onze samenleving en bijvoorbeeld de toenemende digitalisering. Onze samenleving is daarnaast de afgelopen decennia sterk verjuridiseerd. Waar een ondernemer vroeger slechts bij hoog oplopende problemen een advocaat raadpleegde, heeft een hedendaagse ondernemer veel vaker juridische vragen. Het is dus ook niet zo dat een advocaat alleen nog maar bij reeds ontstane problemen wordt ingeschakeld. De advocaat is daardoor niet langer alleen een proces-tijger die in een procedure voor zijn cliënt opkomt, maar ontwikkelt zich steeds meer naar een vertrouwde adviseur die een ondernemer ook in rustige tijden adviseert om op voorhand problemen te voorkomen.

Dit is een ontwikkeling die steeds verder zal plaatsvinden. Met name grote bedrijven beschikken inmiddels over eigen juristen die ook advocaat zijn. Deze advocaten adviseren deze grote bedrijven om mogelijke juridische problemen te voorkomen en staan de bedrijven bij zodra er zich daadwerkelijk problemen voordoen. Voor ondernemers in het MKB is het echter niet mogelijk een advocaat vast in dienst te nemen. De hoeveelheid werk is daarvoor te gering en de kosten te hoog. Toch bestaat er wel vraag naar een advocaat die niet alleen bij ontstane geschillen kan helpen, maar ook tussentijds de rol van vertrouwde adviseur kan vervullen. Het is nu de taak voor de advocatuur om op deze ontwikkeling in te spelen. Het kantoor waar ik werkzaam voor ben, speelt hier op in door een abonnementenservice aan ZZP-ers en MKB-ers aan te bieden, waardoor zij voor een gering maandelijks bedrag de beschikking hebben over hun eigen advocaat als vertrouwde juridisch adviseur. Ook voor kleine vragen is het dan mogelijk met een advocaat te bellen, zonder dat daar direct een factuur achter weg komt.

In dit artikel dus geen specifiek onderwerp over het raakvlak tussen auto’s en recht. Het is echter goed om in het algemeen iets over het beroep van advocaat te vertellen en daarmee voor u als ondernemer ook een wat beter beeld te geven van wat de advocaat nu precies doet. U heeft misschien al eens contact gehad met een advocaat en anders is de kans aanwezig dat dit in de toekomst zal gebeuren. Het is in dat geval goed om alvast te weten met wie u dan zaken doet.

mr. Tjerk Binnema is autoliefhebber en advocaat.
Heeft u een juridische vraag of weet u een interessant
onderwerp voor een column?
Neem dan contact met hem op:
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
James Wattstraat 4 B2 (8912 AR) Leeuwarden
Tel. 058 2030193

Lees meer informatie over het werk van een advocaat op https://binnema-advocatuur.nl/contact-advocaat-leeuwarden/