Met het mooie zomerweer liggen onze katten op en top tevreden genietend in de zon met een blik van wat maak jij je weer druk... Ze worden er blijkbaar niet ziek van en gaan af en toe even in de schaduw liggen. We kunnen daar iets van leren, nl. ontspannen.

Worden mensen nu ziek of gelukkig van werken?
Mensen worden niet ziek van hard werken. Leuk werk is van groot belang voor je arbeidsvreugde. Wanneer je lekker bezig bent kan je er zelfs energie van krijgen ook al werk je je drie keer een slag in de rondte. Gek is dat, of toch niet?



Het moet natuurlijk niet altijd vol gas gaan, maar toch kan gezegd worden dat werk niet slecht is voor mensen. Het geeft zin, een hoop sociale contacten en zorgt voor voldoening.

Het ligt waarschijnlijk besloten in het feit dat een mens een slim dier is, waardoor we het fijn vinden om te werken. Dieren hebben minder moeite met dag in dag uit lummelen. Natuurlijk denkt u nu aan de volle stranden aan zee waar sommigen aan hun huid te zien deze kunst van het genieten ook goed verstaan. Maar dan toch, hoe leuk is het om er te liggen indien je er elke dag kan liggen? Minder?

Een paar maanden vrij zijn is iets waar de meeste werkenden wel eens over dromen. Toch gaat dat snel vervelen. Gisteren had ik nog iemand aan mijn bureau van achter in de vijftig en die zou toch zo graag weer gaan werken, echter gezien de beperkingen lukt het niet. Jammer.

Mogelijk gaat het meer om vrijheid, dat je af en toe kan kiezen om vrij te zijn en of om te werken. Werkeloos worden heeft om die reden ook een nare lading, het is vaak een gedwongen uitsluiting van werk. Dus mocht je af en toe een keer flauw zijn van je werk moet je je afvragen of het werk nog bij je past en indien dat niet zo is, overwegen te solliciteren. Indien dat kansloos is moet je het werk toch maar weer gaan koesteren en de eventuele onvrede zien op te lossen door je ijkpunten te herzien. De pijnpunten te verteren, want boos blijven op je werk en/of werkgever is slecht voor de sfeer en ook voor je eigen gezondheid. Daar kan je op termijn wel ziek van worden.

En dan kom je weer bij de bedrijfsarts, tenzij die op vakantie is.

Langs deze weg wens ik alle lezers een fijne nazomer toe.

Pieter van der Werff, bedrijfsarts ArboNed

Boordplank is het Belgische woord voor dashboard. Kijken we er voldoende op tijdens het rijden? Hebben we door wat we uitstralen op het werk. Roept het reacties op indien we onnodig met mistlampen en grootlicht rijden?

De communicatie over en weer tussen de auto’s, lees: hun bestuurders, is waarschijnlijk het meest kwetsbare punt. Dit is net als op de zaak waar het op het werk ook wel eens mis gaat. Kleine zaken kunnen groot opgeblazen worden. De tegenligger heeft grootlicht aan en je seint een keer netjes voor de bocht, hij komt de bocht om en doet net te laat het licht op dimlicht. Je geeft direct een stoot licht terug en voor je het weet zet hij het ook weer op. Actie is reactie. In het verkeer, maar ook op de zaak……

Op deze manier ontstaan ook arbeidsconflicten. Bij arbeidsconflicten, maar ook grote politieke of wereldse conflicten kun je een schaalverdeling maken van nog op te lossen conflicten tot een in ellende verzandend conflict zonder winnaars. Of het nu om de Israëliërs en Palestijnen gaat, de Oekraïners en Russen, de merk- en  vakgarage in het dorp of de monteur en de werkplaatschef, de indeling volgens de escalatieladder van Glasl lijkt voor al deze conflicten bruikbaar:



Bij conflicten in de Lose-Lose kolom is het risico op het ontbinden van de arbeidsovereenkomst groot. Meestal is er dan een mediator betrokken maar dat kan ook in de eerdere fases. Je kunt de conflicten ook indelen volgens Carsten de Dreu:



Arbeidsconflicten geven spanningen die voortkomen uit de arbeidsverhouding die niet direct te relateren zijn aan arbeidsongeschiktheid. Er zijn dan wel beperkingen mogelijk maar die zijn dan meer op het vlak van de afstemming gelegen dan dat ze medisch van aard zijn. Uiteindelijk kan bij het niet op tijd onderkennen en oplossen van deze problematiek iemand op termijn wel ziek worden.
 
Als bedrijfsarts ben ik een groot voorstander van het tijdig signaleren van dreigende conflicten. Dit kan door de werknemer, werkgever, leidinggevende, personeelsmanager en/of de bedrijfsarts opgepakt worden, maar bij het verder escaleren zal er soms extra  hulp nodig zijn. Hierbij kan de bedrijfsarts een interventie-advies geven en aanraden om een bedrijfsmaatschappelijk werker of een geregistreerde mediator in te zetten, m.n. indien het conflict niet zonder hulp oplosbaar lijkt. Uw bedrijfsarts kan hierbij advies geven. Bel hem zo nodig op tijd, maar nog beter is op tijd met uw medewerker in gesprek te gaan........

Pieter van der Werff, bedrijfsarts ArboNed

Dit leuke woord wil ik jullie niet onthouden. Boordplank is het Belgische woord voor dashboard.

Dit is het overzicht hoe het met het lijf en leden van je wagen gesteld is. Vroeger ging dat alleen over de motortemperatuur (koeling, overspannen…), de brandstof voorraad (lange termijn energie) en had je nog een lampje om te waarschuwen voor een bijna lege accu (energie), voor grootlicht (prikkelbaarheid), de handrem (niet vooruit te branden) en/of kapotte lampjes (slechter functioneren in de groep, gevaar op de weg).

In de huidige nieuwe auto’s zit tegenwoordig erg veel elektronica en nog veel meer computertechnologie. Je kunt auto’s kopen die je waarschuwen indien je over de streep dreigt te rijden, auto’s met stoelen die gaan schudden als je in slaap dreigt te vallen en auto’s met stoelmassage. Lijkt me heerlijk.

Eigenlijk zouden we met zijn allen kunnen rijden zonder zelf te sturen. De techniek zou het aankunnen als iedereen het stuur loslaat. Maar daar zijn wij emotioneel nog niet rijp voor.
 
We willen zelf aan het stuur zitten… In een organisatie of garage zitten de moderne sensoren en sturende computers niet ingebakken. We doen vaak maar wat, elke dag opnieuw. Staan weinig stil om na te denken over waar we heen gaan. Uiteindelijk wordt het kaf van het koren gescheiden…

Het zou mooi zijn indien je als directeur/eigenaar of HR-medewerker van het garagebedrijf ook een soort overzicht hebt hoe je organisatie er voorstaat. De aparte onderdelen (lees mensen) maar ook de onderlinge samenwerking (verkeer). Een periodieke keuring (apk of periodiek medisch onderzoek) is dan nuttig maar het houden van sociaal medisch teamoverleg (SMT) is al een goede basis om problemen tegen het licht te houden en niet te laten slepen.  Bij het SMT is er overleg tussen de werkgever en de bedrijfsarts. Zieke medewerkers, maar ook niet zieke medewerkers en/of ontwikkelingen in het bedrijf, kunnen dan besproken worden.
 
Soms volgt het advies om iemand uit te nodigen voor een open spreekuur bij de bedrijfsarts, ook al is deze persoon niet ziek gemeld. Sommige bedrijven bezuinigen op SMT of gaan dat doen indien het verzuim laag is. Ook dan is het juist van belang om te blijven investeren in je mensen en het SMT toch in stand te houden maar dan wat beknopter, korter of zo nodig per telefoon. Uiteindelijk is goedkoop duurkoop. Ook in arbozorg en personeelsbeleid. Een goede bedrijfsarts zorgt voor toegevoegde waarde, op korte en vaak nog meer op langere termijn. Succes!

Wordt vervolgd!

Pieter van der Werff, bedrijfsarts

Tijdens een werkbezoek zie ik in de werkplaats een monteur staan met zijn rug zo krom als een letter ‘n’. Hij is met een vanillewiel bezig loodjes uit een op de grond liggende velg te verwijderen. Dit plaatje doet pijn aan je bedrijfsartsenogen. Een grijze kliko staat er naast en we leggen de velg er schuin in zodat hij rechtopstaand kan werken terwijl het vuil in de container valt. Heb hem zijn otoplastieken (als nieuw) in de oren laten steken en ik kon mijn weg vervolgen ......

In de opleiding tot bedrijfsarts leren we op een bepaalde manier te denken, bij voorbeeld bij het voorkomen van gehoorschade t.g.v. lawaai is de redenering als volgt:
1.  Koop een stille machine
2.  Indien dat niet lukt scherm je de lawaaiige machine af met bijvoorbeeld een kast met dempend materiaal
3. Draag gehoorbescherming indien de vorige maatregelen onvoldoende effect hebben of niet haalbaar zijn (gehoorkappen of otoplastieken).
4. Vroegtijdige opsporing van beginnende gezondheidsproblemen en voorkoming van verdere schade door Periodiek Medisch Onderzoek (PMO). Tegenwoordig kunnen we er nog 2 nieuwe aan toevoegen echter die gaan ten koste van de werkgelegenheid.
5. Exporteer het (slechte) werk naar lage lonenlanden
6. Automatiseer het werk zodat er geen mensen nodig zijn

Van deze laatste twee wordt niet iedereen blij en bovendien houden we op die manier geen fysieke arbeid over. Ook vakbonden zien dit steeds meer in. Gelukkig is punt 5 minder in zwang doordat de lonen in bijvoorbeeld China stijgen en de transportkosten en transporttijd ook roet in het eten gooien bij de productie in Verweggistan. Denk bijvoorbeeld aan hippe rode fietsen die aan de andere kant van de wereld gemaakt worden en dan blijkt tegen de tijd dat ze hier zijn dat juist blauwe fietsen in zwang zijn.…

Nu de werkloosheid in landen als Spanje stijgt en de lonen daar zakken kun je je voorstellen dat in die landen weer meer industriële activiteit ontstaat. In Nederland winnen we het niet met lage lonen maar moeten we vooral efficiënt produceren. Per gewerkt uur moet er veel toegevoegde waarde worden geproduceerd. Schadeposten zoals ontstaan door ziekteverzuim en claimgedrag t.g.v. slechte arbeidsomstandigheden zullen onze concurrentiepositie schaden en een blije werknemer is productiever dan een chagrijnige met klachten. En zeg nu zelf, je werkt liever recht op met rechte rug dan krom laag bij de grond. Nu is het dragen van bijvoorbeeld gehoorkappen of otoplastieken niet altijd leuk maar spijt komt vaak te laat….. Soms moet je elkaar helpen door er even op te wijzen hoe het wel moet. Dit kan vanuit de leiding (bijvoorbeeld via het werkoverleg of in de werkplaats) maar kan ook heel goed vanuit de collega’s, hierbij is de manier waarop wel van belang (sfeer)……

Pieter van der Werff, bedrijfsarts

In een hightech-fabriek kwam ik bij een rondgang een kale man tegen die met gevaarlijke oplosmiddelen werkte en vroeg hem naar de afzuiging. Hij wees vrolijk naar een buis aan het plafond 20 meter verderop en het maakte hem niet uit, waarschijnlijk  onder het mom van: op een lege schuur hoeft geen dak. Hij had zijn haar al verloren en een toekomstige ziekte met  chemotherapie  zou qua haardos niet veel uitmaken terwijl er ook lokale afzuiging mogelijk was. Net als zijn collega die in het lawaai stond en na mijn opmerking over het dragen van zijn (dure) otoplastieken (als nieuw in het hoesje in de zak van zijn werkkleding) opmerkte dat hij op deze manier binnenkort geen last meer zou hebben van de uitvoerige teksten van zijn geliefde vrouw…

Hij vergat echter dat bij definitieve gehoorschade de meeste mensen last krijgen van tinnitus (oorsuizen) wat het beste te omschrijven is als een permanente fluittoon in het oor. Sommige mensen worden er zelfs wakker van en raken er op den duur uitgeput van. Los van het feit dat je dan bij het kamperen de krekels niet meer kan horen…

Kortom, verstrekken van hulpmiddelen is niet voldoende, de werkgever moet ook op gebruik toezien en werknemers op slecht gedrag aanspreken, dit vastleggen en ze zo nodig schorsen hoe raar dat ook klinkt.  En bent u werknemer maak dan dankbaar gebruik van de hulpmiddelen die verstrekt worden! Het is van groot belang om als werknemer je best te doen verstandig te werken en niet alleen maar naar de werkgever te wijzen (externaliseren). Zo zitten mensen op kantoor vaak met klachten achter de computer en willen dan speciale toetsenborden, matjes en/of muizen terwijl het probleem meestal in hun eigen gedrag zit. Een speciale muis of toetsenbord verstrekken zal het probleem dan meestal niet duurzaam oplossen. Het netter werken met een correcte houding en voldoende bewegen (door elk kwartier even te vertreden) is de weg naar minder klachten. Wanneer je al RSI-achtige klachten hebt en ergonomisch gaat werken duurt het net zo lang om van de klachten af te komen als de tijd dat je al klachten had. Haal zo nodig advies bij de bedrijfsarts op het open spreekuur en of vraag hem op de werkvloer uitleg te geven. Dit kan bij meerdere mensen tegelijk en dan vallen de kosten in verhouding tot de baten mee.

Pieter van der Werff, bedrijfsarts

Ondernemen in de autobranche is de laatste jaren geen sinecure. De crisis heeft het vet van de botten gegeten bij de meeste ondernemers in de autobranche. Sommige merken hebben daar minder last van met succesvolle modellen en of (belasting) technische ontwikkelingen.

U zult zich afvragen of deze tekst geschreven is door een bedrijvendokter of een autominnende bedrijfsarts. Dat laatste is het geval. Echter een slecht ziekteverzuimbeleid en slecht preventiebeleid kunnen binnen een garage het verschil maken tussen winst en verlies, voor zowel de werkgever (financieel en goed personeel binden) als de werknemer (gezondheid en werkplezier). Met name nu de wetgeving de werkgever bij langdurig ziekteverzuim/ WIA-instroom lang verantwoordelijk houdt zodat de kosten in lengte van jaren oplopen. Verder is het gezond oud worden bij steeds langer moeten doorwerken tot 67 jaar of bij verder uitstellen van de pensioengerechtigde leeftijd voor zowel werknemer als werkgever van vitaal belang. Dit is ook een voorwaarde om later nog leuke dingen te kunnen doen op oudere leeftijd. Bij goed werkgeverschap hoort een degelijk gezondheids- en preventiebeleid, maar er moet altijd sprake zijn van een gezonde afweging van kosten en baten. Een faillissement  kan natuurlijk niet het doel zijn……… Bij goede arbeidsomstandigheden in de ruimste zin van het woord, denk ook aan een goede werksfeer, zal de werknemer ook niet direct vertrekken voor 100 euro meer in de portemonnaie.  
 
De afgelopen jaren heb ik met veel plezier gewerkt binnen een groot garagebedrijf waarbij ik als bedrijfsarts heb aangedrongen op het verbeteren van de arbeidsomstandigheden (werkgever) en een nette manier van werken (werknemer). Dit begon met rondgangen op de werkvloer. Poetsers en monteurs werden gevraagd om minder kwistig te zijn met ontvetters en oplosmiddelen. Naast minder gebruik, namen ook de gezondheidsklachten af, in een enkel geval evident. Hierdoor nam het ziekteverzuim af en het plezier in het werk toe. Op een andere afdeling, in de schadeherstel, werden meer krukjes verstrekt en later ook meer bruggen geplaatst.

Op lange termijn geeft dit minder WIA-instroom en het werk kan sneller en plezieriger gedaan worden. De werknemer heeft minder last en minder risico om zijn werk kwijt te raken en in een tweede spoortraject te komen. Dit is een traject waarbij er moet worden gekeken naar de mogelijkheden buiten het eigen bedrijf, omdat er, door de ernst van de beperkingen bij de eigen werkgever, geen mogelijkheden meer zijn. Deze laatste conclusie kan overigens alleen worden getrokken na arbeidsdeskundig onderzoek.

Kortom, voor werkgever en werknemer is het erg lonend om samen te werken bijvoorbeeld door deze zaken betreffende arbeidsomstandigheden te bespreken tijdens het werkoverleg. De kosten zijn geen argument immers het levert meestal geld op (korte en lange termijn) net als het inhuren van een goede arbodienst en of een goede bedrijfsarts waarvoor in grote lijnen geldt dat elke euro die je er in stopt vele meer oplevert. Immers een dag ziekteverzuim kost “all inclusive” snel 250 euro, zodat bij een bedrijf met 100 werknemers een verzuimdaling van 1% rond 50 duizend euro kan opleveren…………

Ga je met 100 man bijvoorbeeld van 6 naar 4% dan is dat een bedrag van rond een ton. Het verschil tussen winst en verlies, ook na aftrek van de kosten van de arbodienst en of de bedrijfsarts. En dan spreken we nog niet eens over de kosten bij een eventuele instroom in de WIA. Dan kan de schade per medewerker over een periode tot 12 jaar in de tonnen oplopen…………

Pieter van der Werff, bedrijfsarts