Forze-team TU Delft presenteert eerste full-size racewagen op waterstof

Jan Lammers, oud-Formule-1-coureur, heeft onlangs op voormalig vliegveld Valkenburg de Forze VI onthuld. Deze nieuwe waterstofracewagen is ontwikkeld en gebouwd door een team van zeventig studenten van de TU Delft. Voortbouwend op de ervaring en kennis van de afgelopen vijf jaar, is het Forze-team er dit jaar in geslaagd om belangrijke technische barrières te doorbreken. De Forze VI is een full-size racewagen van 880 kilogram en heeft een topsnelheid van 220 km/uur.

De Forze VI
De nieuwe racewagen is uitgerust met een brandstofcelsysteem, waarin waterstof en zuurstof met elkaar reageren. Hierbij komt elektrische energie vrij die wordt gebruikt voor twee elektromotoren die de wielen aandrijven. Het vermogen van deze elektromotoren is 190 kW (260 pk). De auto kan in twee tanks 3 kilogram waterstof meenemen en daarop dertig minuten op vol vermogen racen, waarna de tanks in 3 minuten weer gevuld kunnen worden. De studenten willen met deze auto demonstreren hoe waterstof in de toekomst een belangrijke rol gaat spelen op het gebied van mobiliteit en energieopslag.
 
Jan Lammers volgt het Forze-team al sinds 2009 en was duidelijk onder de indruk bij de onthulling vandaag: “Forze heeft het platform van de racerij gekozen voor de ontwikkeling van brandstofceltechnologie, want iedereen weet dat competitie zorg voor groei. Het is fantastisch om te zien welke ontwikkeling de Forze-wagens de afgelopen vier jaar hebben doorgemaakt en dat de Forze VI nu serieus aansluiting heeft gevonden bij conventionele racewagens.”
 
Records aanvallen
Nu de racewagen klaar is, heeft het studententeam van de TU Delft de ambitie om dit ook in de praktijk aan te tonen. Na een grondige testfase worden de komende periode de bekendste ronderecords voor waterstofauto’s aangevallen, te beginnen op Zandvoort. Hoogtepunt wordt de aanval op het ronderecord voor elektrische waterstofauto’s op de Nürburgring Nordschleife in Duitsland. Daarnaast gaat het team met de Forze VI de concurrentie aan met de conventionele brandstofracewagens in de Caterham Cup.
 
Forze
Het Forze-team wordt jaarlijks samengesteld uit studenten van alle opleidingen van de TU Delft. Sinds 2007 bouwt het team ieder jaar een voertuig voorzien van een brandstofcel op waterstof. Door te ontwikkelen op hightech-niveau met een harde deadline is het Forze-project een interessante en inspirerende leerschool voor aankomende ingenieurs. Tot nu toe bouwde het team drie karts en twee kleine raceauto’s voor de Formula Student-competitie. Dankzij de steun van hoofdsponsor en outsourcingspecialist Schuberg Philis heeft het team nu de stap naar deze full-size racewagen gemaakt.

Autoplus - Jaargang 1 - editie 2

Gezwicht voor de bliksemschicht!

Op vrijdag 27 en zaterdag 28 september jl. hield Opel Nederland in samenwerking met de zes Opel Speedsterdealers uit het Noorden van het land een spetterende Speedstershow. Tijdens deze twee dagen kregen geïnteresseerden de kans om kennis te maken met Opel's compromisloze en pure sportwagen. Maar liefst 15 verschillende Speedsters, nieuw en gebruikt, stonden bij Motel Van der Valk in Assen blinkend in het zonnetje op de parkeerplaats uitgestald in alle mogelijke kleuren en bekledingsstoffen. Ook in de Ridderzaal van het motel stonden een 13-tal Speedsters ons glimmend op te wachten. Autoplus was van de partij en onze verslaggever werd bij hoge uitzondering in de gelegenheid gesteld om zélf een stukje te mogen scheuren.

In de Ridderzaal werden wij verwelkomd met een kopje koffie door de heer Marcel ten Berg, Area-manager bij Opel Nederland, nadat wij het complete promotieteam van deze show met elkaar op de foto hadden gezet. "Met deze show hebben we de zes Opel Speedster-dealers uit het noorden samengebracht, zodat je meerdere vliegen in één klap kunt slaan", aldus een enthousiaste Marcel ten Berg. "Opel heeft met de Speedster een duidelijk statement gemaakt en hoopt nu met deze show kopers aan te trekken. Dat de Speedster publiek aantrekt, daarover is iedereen het wel eens. Het schitterende design en zijn zeer krachtige, ruige uitstraling komen te allen tijde naar voren. Of de Speedster die uitstraling ook waarmaakt op de weg, kunnen wij u straks vertellen. De 2,2 liter ECOTEC motor (108 kW/147 pk) helpt de 845 kg lichte Speedster aan flitsende prestaties, hij moet binnen de 6 seconden van 0 naar 100 km/u kunnen spurten.

Het complete promotieteam van de Speedstershow in Assen naast de gele SpeedsterMarcel ten Berg hierover: "Het is daarom ook niet verwonderlijk dat wij twee professionele coureurs hebben ingeschakeld om te laten zien hoe hoog de grenzen van de Speedster liggen". Hoe hoog, dat merkt onze verslaggever als hij even later wordt uitgenodigd om in een gele Speedster te stappen met 215 mm breed rubber vóór en 225 mm achter. Patrick de Vries, kartkampioen, zit achter het stuur en is duidelijk van plan mij het pure Speedstergevoel te laten beleven. Niet zo'n gek idee trouwens om een kartkampioen achter het stuur van de Speedster te zetten. Eenmaal in het interieur zie je dat alles is gedaan om zoveel mogelijk gewicht te besparen en datgene wat overbodig is weg te laten. Soberheid troef met functionaliteit als uitgangspunt. Voor een sportauto is gewicht immers vijand nummer 1.

Het extreem stijve onderstel weegt slechts 71 kg en is gemaakt van aluminium, net als de energieke dwarsgeplaatste 2.2 liter middenmotor. De strakke carrosseriedelen zijn van ultralicht, maar veerkrachtig glasvezel. Een en ander resulteert in 5,9 kg gewicht per pk. Het revolutionair stijve aluminium onderstel functioneert tegelijk als een veiligheidskooi, samen met een composiet-kreukelzone (voor) en een stalen subframe (achter). En dan is het moment van de waarheid aangebroken. Ik ben er klaar voor, de riemen zitten vast, trap 'm maar op z'n staart. Patrick laat zich dat geen twee keer zeggen. De acceleratie is verschroeiend te noemen. Een Porsche Boxster heeft aan deze Speedster een hele kluif, denken wij. We scheuren verder en komen even later met een duizelingwekkende vaart op een bocht af. In plaats van te remmen gooit Patrick er nog wat gas bij. De Speedster geeft geen krimp, hij helt niet over en gaat als op rails de bocht door, met een zijwaartse versnelling die in de buurt komt van 1 g. En tóch merken we iets van een drift. Daarbij moet niet vergeten worden dat we deze bocht dan ook met 140 km/u waren ingegaan (!).

Omdat er op de voortrein van dit exemplaar bredere banden zitten, heeft deze Speedster de neiging iets weg te glijden, maar Patrick verzekert mij dat dat met de speciaal voor de Speedster ontwikkelde 175/55 R17 Bridgestone Potenza's niet zou zijn gebeurd. Deze onvergetelijke actie heeft wel gezorgd voor een brede grijns op het gezicht van uw verslaggever. Dat willen we best nóg wel een keer. En zo geschiedt. Even later wordt er, na melding, extreem op het rempedaal getrapt en binnen no-time staat het hele zaakje tot stilstand. Acceleratie is belangrijk, deceleratie mogelijk nog belangrijker! Ik zeg onder de indruk te zijn van deze remprestatie en het alleen beter heb meegemaakt in een 911, die we in het verleden ooit eens mochten testen.

Patrick vraagt dan wat ik over de Speedster ga schrijven? Om een verslag te kunnen schrijven moet je eigenlijk zelf het rijgevoel hebben ervaren, dus zelf achter het stuur hebben gezeten. En dan worden we in de unieke gelegenheid gesteld om zélf een stukje te rijden. Om achter het stuur te kruipen vraagt nog iets meer behendigheid dan aan de passagierskant. We starten de motor via de prachtige startknop op het midden van het dashboard en geven de Speedster de sporen. Meteen valt op dat het de Speedster niet aan voorwaartse drang ontbreekt: de motor is bij elk toerental klaarwakker. Een ander saillant detail is de schakelbeleving: bij iedere gangwissel gaat dat gepaard met een blikkerige klonk, een geluid dat perfect bij deze Speedster past, want je ziet immers niets dan blank metaal om je heen. Met de besturing is ook helemaal niks mis: direct, heel veel gevoel, vrijwel nihil speling en godzijdank geen stuurbekrachtiging!

Wij kunnen de neiging bijna niet onderdrukken met de Speedster een bochtig parcours op te zoeken en lekker te gaan driften, gooien en smijten, maar we rijden in het laatste stukje richting Motel Van der Valk over een lange rechte weg langs het water, dus daar komt het helaas niet meer van. Toch stappen we na afloop uiterst voldaan uit en kunnen een ieder deze sensationele rijmachine met zijn imponerende uiterlijk van harte aanbevelen. Wij zijn zeker gezwicht voor deze bliksemschicht! Voor een vanafprijs van € 41.295,- pakt de Opel-dealer 'm graag voor u in!

Autoplus - Jaargang 7 - Editie 3 - Mei 2008

BMW Z4 Roadster: Zilver Bullet

De Z4 is al sinds maart 2003 op de markt. Hij was de opvolger van de Z3, die eigenlijk nooit een echte mannenauto was. De Z4 daarentegen heeft wel de uitstraling en de looks van een rechtgeaarde roadster, net als indertijd de allereerste Z1. Waarom dan deze test? Allereerst omdat BMW in 2009 met een nieuwe Z4 komt, die een stalen klapdak zal krijgen en ten tweede omdat Autoplus in juni haar jaarlijks terugkerende cabriodag organiseert. Dus vonden we het leuk om alvast 'n voorproefje te nemen met deze BMW-icoon. Dankzij het mooie weer in onze testweek was dat ook nog eens extra genieten!

Uiterlijk
Het is werkelijk een beauty om te zien, deze in Stratusgrau metallic gespoten Z4. In tegenstelling tot z'n voorganger, de Z3, is de Z4 een sportauto waar je als man weer in gezien wilt worden. Qua motorisering ook stukken verbeterd, want ook dat was bij de Z3 niet echt om over naar huis te schrijven. De Z4 daarentegen, kan het een Porsche Boxster zelfs moeilijk maken. De Z4 deelt z'n stoutmoedige design met de 5-, 6- en 7-serie en verantwoordelijk daarvoor was inderdaad een Nederlander: Adriaan van Hooydonk. Hulde aan Van Hooydonkvoor die prachtige mix van hoeken en inkepingen met de snelle wisselingen tussen hol- en bolronde welvingen. Het zit op plaatsen waar je ze normaal niet verwacht, maar waardoor deze prachtige sportwagen er nooit een keer hetzelfde uitziet. De speling van het zonlicht deed hem iedere keer weer anders lijken. En als je goed kijkt ontwaar je aan beide zijdorpels een duidelijke Z: The Mark of Zorro! Wij vinden het een buitengewoon geslaagd ontwerp, deze Z4!

Interieur
En ook in het interieur ziet het er fantastisch uit: onze testauto is bekleed met volleder New England Sattelbraun! Staat 'm werkelijk schitterend! Het geschuurde aluminium over de volle breedte van het dashboard staat mooi strak en in het interieur steekt alles ergonomisch goed in elkaar, precies daar waar het thuishoort. De bekende Duitse degelijkheid. De zetels bieden voldoende steun en een prima zit is gauw gevonden. We zijn heel benieuwd of we ons enthousiasme kunnen vasthouden als we met deze zilveren kogel gaan rijden! Let's find out!

Rij- en weggedrag
Als we de 3-liter zescilinder-in-lijn starten, ontsnapt de van BMW bekende donkerbruine roffel aan de dikke sportuitlaat en het motorgeluid klinkt ons als heerlijke muziek in de oren. Van deze uitlaatsound krijgt de echte autoliefhebber nooit genoeg! Laten we onze zilveren kogel maar eens flink de sporen geven, daar is 'ie tenslotte voor gemaakt. Je kunt de 6-traps automaat ook in standje S zetten en dan weet je niet wat er gebeurt: hij reageert heftiger op het gas en zoekt het ook meteen een versnelling lager voor meer power en trekkracht. De Z4 schiet als een speer uit de startblokken en jaagt de 1295 kg zware Roadster binnen een kleine 6 seconden naar de 100.

De topsnelheid is begrensd op 250 km/u maar je hebt 't idee dat er veel meer in zit. Leuk detail: bij 200 km/u schakelt de automaat voor de laatste keer door naar topgear en daarna blijft 'ie lekker doorsleuren tot aan de begrenzing bij 250. Het ongekende gemak waarmee dit gebeurt is indrukwekkend te noemen. Gewoon lekker! Het kost wat meer benzine, maar het gaat bij dit soort auto's om het pure genieten, toch? Een kleine tip: wil je echt een relatie opbouwen met je Z4 neem dan toch vooral de handgeschakelde 6-versnellingsbak!

Testbaan
Aangekomen bij onze testbaan in Emmen, krijgen we eigenlijk maar geen genoeg van het nemen van de bochten op het parcours. De Z4 is hier in z'n element, hij doet niets liever dan ons met z'n messcherpe besturing bocht na bocht te blijven uitdagen. De grenzen lijken heel ver weg. We moeten op het slipvlak echt flink moeite doen. Af en toe kwispelt 'ie met z'n kontje, maar de Z4 geeft absoluut geen krimp, hoe gek we het ook probeerden te doen tijdens de slalomproef of op het slipvlak.

Wat in zeer positieve zin opvalt is de stijfheid van de carrosserie. Die is van een ongekend niveau en het woord 'torderen' komt niet in z'n woordenboek voor. Fantastisch! Wij zijn onder de indruk van het gemak waarmee je in deze auto hard kunt gaan. Voeg daar z'n prachtig, donkerbruine uitlaatsound aan toe en je weet dat je in deze auto alleen maar kunt genieten! Uiteraard kun je er ook heerlijk topless mee over de boulevard rondflaneren, zoals het een echte roadster betaamt!

Conclusie
We verkeerden tijdens onze testweek in de gelukkige omstandigheid topless te kunnen rondrijden: zon en blauwe luchten! De softtop wordt supersnel (in 7 seconden!) met een druk op de knop volautomatisch in de middenconsole in een Z-vorm achter de stoelen opgevouwen. Onze Z4 had zelfs een windschotje tussen de rolbeugels, zodat je comfortabel uit de wind zit. De Z4 is een erg goede auto met maar één minpuntje: hij vraagt van zijn bestuurder een ijzeren discipline om je op de Nederlandse wegen te kunnen gedragen. Met deze fantastische auto zoek je in de zomer gewoon de bergen in het buitenland op, want daar voelt deze Beamer zich het beste thuis!

Pluspunten:
- topatleet
- supersnel
- geniaal ontwerp
Minpunten:
- snelle Z4 vraagt zelfbeheersing van bestuurder

Specificaties:
Motor
zes-in-lijn
cilinderinhoud: 2.979 cm3
max. vermogen.: 265 pk bij 6.600 t/min
max. koppel: 315 Nm 2.750 tpm
boring x slag: 88,0 x 85,0 mm
compressieverhouding: 10,7:1
Transmissie
Zestraps automaat met flippers aan het stuur
Maten en gewichten
l x b x h: 4091 x 1781 x 1284 mm
wielbasis: 2495 mm
spoorbreedte v/a: 1473/1523 mm
tankinhoud: 55 liter
inhoud kofferruimte: 260 liter
kentekengewicht: 1295 kg
gewichtsverdeling: 50/50
Prestaties
topsnelheid: 250 km/u (begrensd)
acceleratie: 0-100 km/u in 6,0 sec (5,9 sec.)*
Brandstofverbruik en uitstoot
Gem. verbruik: 1 op 11,6 voor de handbak
en 1 op 11 voor de automaat*
Gem. testverbruik: 1 op 8,7
CO2-emissie: 207 g/km
Wielen en banden
18" lichtmetalen Sterspaak wielen met 255/40 R18 Bridgestone banden
Prijzen
consumentenprijs: € 58.585,-
prijs testauto: € 75.293,-
Importeur
BMW Group Nederland, Rijswijk
* = fabrieksopgave