Middelbaar beroepsonderwijs in beweging!
Jarenlang hebben het beroepsonderwijs en het (regionale) bedrijfsleven, vaak met de rug naar elkaar toe, hun werk gedaan. De noodzaak om samen op te trekken werd niet echt gevoeld. Ieder had immers zijn eigen doelstelling en verantwoordelijkheid en die liepen niet altijd parallel of waren zelfs tegenstrijdig. Begrijpelijk als je ieders primaire doelstelling in ogenschouw nam. Iedereen deed zijn ding, zoals we dat ook wel zeggen. Bovendien, de afstemming werd toch wel geregeld via landelijke organen of branche-organisaties op landelijk niveau?

Het tij is echter gekeerd. We zien een golf aan de horizon opdoemen van vakmensen die binnen niet al te lange tijd met pensioen gaan. De natuurlijke aanwas van studenten bij de middelbare technische beroepsopleidingen is de laatste jaren sterk afgenomen en als er belangstelling is, dan is de vooropleiding vaak te algemeen vormend geweest. Het huidige personeel heeft te maken met vele nieuwe technische ontwikkelingen die elkaar ook nog eens in een razend tempo opvolgen. Dat vraagt voortdurend om bijscholing maar ook afstemming met en aanpassing van de lesstof in het beroepsonderwijs.

Zie hier een aantal ingrediënten die de samenwerking tussen beroepsonderwijs en bedrijfsleven noodzakelijk maakt. Liefst regionaal! Omdat daar de lijnen het kortst zijn en de natuurlijke verbinding er al ligt. Noorderpoort Automotive nam eerder het initiatief en de afdeling Logistiek start nu ook met een aantal projecten waarbij het regionale bedrijfsleven en de opleiding samen om tafel zitten om het onderwijs, soms van scratch af aan, opnieuw vorm te geven. Niet praten over elkaar maar met elkaar, begrip hebben voor elkaars mogelijkheden en onmogelijkheden en daar ook rekening mee willen houden. Elkaar wijzen op subsidiemogelijkheden om bijvoorbeeld BBL-ers toch te behouden, uitwisseling van personeel, en expertise met elkaar delen. De juiste mensen opleiden voor de veranderende werkzaamheden, dat is beroepsonderwijs nieuwe stijl. Investeren in mensen betekent ook investeren in de materialen en behuizingen waarmee en waarin ze moeten werken.

Met trots vierden we woensdag 17 september jl. het bereiken van het hoogste punt van onze nieuwe school aan de Bornholmstraat! De laatste fase voor de oplevering medio 2015 is ingegaan en dat werd gevierd met “pannenbier en haring”, samen met het regionale bedrijfsleven.

Hans Leenes, directeur Noorderpoort Automotive & Logistiek

Het MBO kan een sleutelrol spelen bij de overgang naar een duurzame samenleving waarin een optimaal hergebruik van materialen plaatsvindt. McKinsey heeft uitgerekend dat meer aandacht voor duurzaamheid al binnen vijf jaar 100.000 nieuwe banen kan creëren. Veel van deze nieuwe banen zullen te maken hebben met logistiek. Daar liggen topkansen voor Nederland als distributieland.

Nieuw is het inzicht dat de hoofdmoot van deze nieuwe banen vanuit het MBO-segment kunnen worden vervuld. Noorderpoort Automotive & Logistiek werkt al enige tijd intensief aan de realisatie van een eigentijds curriculum waarin de studenten al tijdens de opleiding in aanraking komen met de term Duurzaamheid en aan de slag gaan met de laatste innovaties en trends in de mobiliteitssector.

Johan Talman in de werkplaatsCruciaal voor het realiseren van dat nieuwe curriculum is de samenwerking tussen regionale bedrijven en vakopleidingen. “We moeten de krachten echt gaan bundelen om tijdig aan de eisen van deze tijd tegemoet te kunnen komen”, zo benadrukt Hans Leenes, directeur Noorderpoort Automotive & Logistiek. Robert Nienhuis van Noordlease onderstreept deze visie en stelt materiaal en werkruimte ter beschikking voor een eerste project waarbij duurzaamheid centraal staat.

Ambitieus project
Noorderpoort en Noordlease hebben dan ook besloten niet langer te praten, maar de handen uit de mouwen te steken en binnenkort te starten met een soort pilot. Snel en flexibel handelen is tenslotte een kernwaarde in de nieuwe economie.

Albert Heininga, kwartiermaker van dit ambitieuze project: “Laten we dit project dan ook in die geest gaan aanpakken. Nevendoel is het zichtbaar maken van de turbulente omstandigheden waarin de autobranche momenteel verkeert. Volledig nieuwe concepten zoals de elektrische auto, maar ook innovaties op het terrein van distributie en demontage. Het snel toenemende hergebruik van grondstoffen en de roep om milieuvriendelijk produceren. Alle deelnemers in dit project focussen op meer duurzaam produceren, opleiden en handelen.

Docent Jop de Ruijter voor de klas met studentenHoe?
Aan de hand van door de studenten gemaakte uitvoeringsplannen zal er in de Autoborg te Groningen een hybride auto volledig gedemonteerd worden en de onderdelen uitgestald. Bij alle stappen in het project worden de studenten ondersteund door een docent van de school, leermeesters van de Autoborg, Stiba, HBO-studenten en experts van andere regionale bedrijven zoals Reclycar.

We willen met dit project onderzoeken hoe we de samenwerking tussen bedrijfsleven en onderwijs zodanig kunnen vormgeven dat er inderdaad sprake is van versterking van de branche. In deze pilot zal het MBO en het HBO ook samenwerken. De een met de nadruk op uitvoerend vakmanschap, de ander op het doen van onderzoek t.b.v. innovatie en verbetering.

We hebben contact met de Hanzehogeschool en de HAN omdat we in dit project het liefst willen dat het HBO serieus wetenschappelijk onderzoek gaat doen. Wij gaan ook onderzoek doen, maar dat is veel meer een leerproces voor onze leerlingen. Wat voor regels zijn er allemaal als je een hybride auto moet demonteren. Vandaar dat STIBA en Reclycar erbij zijn aangeschoven. Alle gedemonteerde onderdelen worden hergebruikt. Voor Robert Nienhuis is duurzaamheid het grote thema om daadwerkelijk te laten zien hoe je dat precies doet. En dan heb je het toch over een circulaire economie waarin er eigenlijk niks verloren gaat. Mooi dus dat branche en school samenwerken om aan de eisen van de nieuwe tijd te kunnen voldoen.

Speerpunten komen tezamen!
Het MBO richt zich natuurlijk op de beroepspraktijk van het HBO. En van het HBO verwachten we dan de technologische hoogstandjes, maar ook op het MBO vinden wij als school dat we veel meer een kennisinstelling moeten zijn, die de branche kan helpen i.p.v. er voortdurend achteraan te lopen. Wij moeten in het Noorden laten zien dat we het op een bepaalde manier iets beter doen dan de rest van Nederland/Europa/de wereld. Op verschillende terreinen zie je dat ook al gebeuren. Neem de agri-technologie, waar men van suikerbieten nu plastic bakjes weet te maken. Dat is heel goed voor de economie. Zo vinden we in het Noorden dat mobiliteit een belangrijk speerpunt is op het gebied van vervoer en logistiek. Samen met het speerpunt energie kunnen wij daar nog veel in gaan betekenen. Want komen die twee speerpunten, mobiliteit en energie niet prachtig tezamen in de CO2- neutrale auto?

Artist Impression van het nieuwe gebouw aan de Bornholmstraat 31Samenvattend
Onderwijs moet dus meegaan met de snelle ontwikkelingen van de autobranche. Diezelfde autobranche zit te springen om vernieuwende ideeën. Jonge mensen die met hun energie binnen de bedrijven komen en daar kunnen meepraten over welke kant het op moet. Daarom is dit project een eerste, dappere poging om daar handen en voeten aan te geven. We laten de school nog niet helemaal los, maar proberen praktijk en theorie zoveel mogelijk te combineren. Er zullen ongetwijfeld fouten worden gemaakt, maar daar moeten we samen van leren. In die zin is het heel spannend voor beide partijen.

Mijn rol als kwartiermaker van dit project loopt nu ten einde en dus geef ik het stokje over aan Pieter Kamminga, Teammanager Automotive. Ik ben heel benieuwd hoe het project zich verder gaat ontwikkelen”, zo besluit Albert Heininga enthousiast het gesprek.