VAKTAAL deel 10: De dynamo
- Gepubliceerd in Vaktaal
In onze rubriek VAKTAAL vragen we iedere maand onze autovakman Jan Peter Huizinga van Autobedrijf Huizinga in Hoogkerk, iets te vertellen uit de praktijk van het garagebedrijf. Deze keer is het onderwerp de dynamo.
De dynamo is een onderdeel dat mechanische energie, met behulp van een aandrijfriem (v-snaar) aangedreven door de motor, omzet in elektrische energie. De elektrische energie wordt gebruikt voor de elektrische onderdelen die de auto gebruikt zoals de computer van de auto, de verwarming, de radio, de verlichting, etc. De dynamo produceert zoveel energie dat deze ruimschoots de elektrische verbruikers kan voorzien van stroom bij gemiddeld gebruik. De stroom die de dynamo 'teveel' levert, gaat naar de accu waar de elektrische energie opgeslagen wordt om de auto een volgende keer te kunnen starten. Eigenlijk kan men zien dat de dynamo een omgekeerde startmotor is, de dynamo levert stroom door mechanische energie en de startmotor levert mechanische energie door elektrische energie.
Als de dynamo tijdens het rijden stuk gaat, worden de verbruikers van de auto voorzien van stroom uit de accu. Dit houdt de auto meestal niet zo lang vol. Op zo'n moment hoort er een signaleringslampje (meestal een rood lampje met de afbeelding van een accu) te gaan branden, zodat de bestuurder hierover geïnformeerd wordt. In dit geval is het van belang dat u alle onnodige verbruikers (zoals een autoradio oid) uitschakelt om de stroom in de accu zoveel mogelijk te sparen. Rij dan, indien mogelijk, naar uw garage om de storing te laten verhelpen.
Auto's krijgen tegenwoordig steeds meer elektronische voorzieningen in de auto. In de praktijk komt het wel eens voor dat automobilsten die in de winter kleine stukjes rijden, wel eens startproblemen hebben door een lege accu. De accu hoeft dan niet stuk te zijn. Doordat men in de winter vaak meer gebruikt maakt van bijvoorbeeld de verwarming, ruitenwissers, achterruitverwarming, de verlichting, etc. heeft de dynamo niet genoeg tijd om de accu in koude toestand weer op te laden. Belangrijk is dus om niet meer verbruikers te gebruiken dan noodzakelijk is. Tevens spaart men het brandstofverbruik hiermee.
Helaas komt het geregeld voor dat een dergelijk tweedelig vliegwiel defect raakt. Het extra comfort en de trillingsvrije overbrenging zijn dan niet meer aanwezig, wat de bestuurder meestal zal voelen. Afhankelijk van het type auto en soort defect wat in het vliegwiel kan zitten, kan de oneenparigheid juist erger worden.
Een ABS systeem zorgt in zo’n situatie ervoor dat de auto bestuurbaar blijft. Er zitten bij de wielen sensoren gemonteerd die de snelheid van de wielen meten. Wanneer bij een noodstop 1 of meerdere wielen blokkeren, wordt dit door een computer waargenomen. De computer zorgt ervoor dat een ABS-pomp de druk in het remsysteem iets laat zakken waardoor de blokkerende wielen weer gaan draaien. Hierdoor wordt de auto weer bestuurbaar. Tevens wordt hierdoor ook de remweg verkort wat de veiligheid ook ten goede komt. Mocht er een storing zijn in het ABS-systeem, zal dit door een lampje op het dashboard kenbaar gemaakt worden. Rij dan naar uw garage om uit te laten zoeken wat er aan de hand is. Een ABS-systeem moet ook voor de APK goed werken. Een brandend lampje van het ABS-systeem is hiervoor niet toegestaan.
Het uitlaatsysteem is een buizenstelsel van ijzer of roestvrij staal. De uitlaatgassen die ontstaan in de motor, moeten afgevoerd worden. Dit gebeurt door het uitlaatsysteem. Het uitlaatsysteem begint met een uitlaatspruitstuk (meestal van gietijzer) dat tegen de motor gemonteerd zit. 
Daarna komt het uitlaatsysteem dat de gassen moet afvoeren tot achter de auto. Mocht er onderweg een lekkage zijn in het uitlaatsysteem, dan kan dit nare gevolgen hebben voor de inzittenden van de auto. De gassen kunnen dan gemakkelijk binnenkomen, waardoor de inzittenden onwel kunnen worden. Een lekke uitlaat zal daarom met de APK-keuring altijd afgekeurd worden.
Als men veel korte stukje rijdt met de auto, dan is de kans groot dat de uitlaat eerder zal doorroesten. Dit komt doordat de motor niet goed warm wordt waardoor weer condens ontstaat in de uitlaat. Deze zal dan gaan roesten wat weer uitlaatlekkage tot gevolg heeft. Als men alleen maar lange stukken rijdt, wordt de uitlaat over de gehele lengte heet waardoor de ontstane condens weer verdampt. Roest heeft nu bijna geen kans. Om te voorkomen dat bovenstaande scenario’s u vroeg of laat de das omdoen, is een regelmatig bezoek aan uw garage het beste advies.
