Signalen via handgebaren, hoofdknikjes en opgestoken duimen zorgen ervoor dat automobilisten, voetgangers en fietsers van elkaar weten wat ze gaan doen. Maar hoe communiceren zelfrijdende auto's zonder menselijke bestuurder met mensen in hun omgeving?

Ford heeft een methode getest waarbij een lichtbalk werd gebruikt om aan te geven wat het voertuig aan het doen is en wat het daarna gaat doen. De test maakt deel uit van het onderzoek van Ford naar het ontwikkelen van een communicatie-interface, die ervoor zorgt dat autonome voertuigen naadloos integreren met andere weggebruikers.

Om de tests zo realistisch en natuurlijk mogelijk te maken, maakte Ford een 'menselijke autostoel' die in een Transit Connect-bestelauto werd geplaatst. De auto is ontworpen om eruit te zien als een autonoom voertuig, waarbij de bestuurder in de stoel verborgen is. Onderzoekers waren hierdoor beter in staat de reacties op de op het dak bevestigde lichtbalk waar te nemen. De lichtbalk gaf met knipperend wit, paars en turquoise licht aan dat de bestelauto aan het rijden was, op het punt stond om op te trekken of voorrang verleend.

"Mensen moeten autonome voertuigen kunnen vertrouwen. Daarbij is het cruciaal om een universeel communicatiemiddel te ontwikkelen. Iemand in een 'menselijke autostoel' veranderen was één van de ideeën die werd geopperd. Bij het opperen van dit idee viel er even een stilte, maar al snel kwam het besef dat dit de beste en effectiefste manier was om te meten wat we wilden weten", zei Thorsten Warwel, manager Core Lighting bij Ford Europa.

De laatste test, een aanvulling op eerder onderzoek in de VS, werd uitgevoerd in samenwerking met de Technische Universität Chemnitz in Duitsland. Onderzoekers breidden het onderzoek uit om de effectiviteit van twee andere kleuren naast wit te testen, daarnaast werd de lichtbalk op het dak geplaatst in plaats van in het bovenste deel van de voorruit (zoals in de Amerikaanse tests). Ook werden er situaties met een grotere afstand onderzocht, waarbij de lampen op 500 meter afstand al te zien waren.

Uit het onderzoek bleek dat 60% van de 173 mensen die waren ondervraagd na het zien van de Transit Connect, dacht dat het om een autonome auto ging. Samen met de waargenomen reacties van nog eens 1.600 mensen kwam turquoise naar boven als beste kleur. Die kleur bleek eerder zichtbaar dan wit en wordt niet zo snel verward met rood als paars. De mate van acceptatie en vertrouwen in de signalen was ook groot. Dat geeft onderzoekers een goede basis om de visuele taal door te ontwikkelen en bij te schaven.

"Oogcontact maken is belangrijk, maar uit ons onderzoek bleek vooral dat gebruikers kijken om te zien wat een voertuig aan het doen is. De volgende stap is onderzoeken hoe we de lichtsignalen voor iedereen nog duidelijker en intuïtiever kunnen maken", aldus dr. Matthias Beggiato van de vakgroep Psychologie aan de universiteit waarmee Ford samenwerkt aan het project "InMotion". Dat project wordt medegefinancierd met € 1 miljoen van het Duitse Ministerie van Transport en Digitale Infrastructuur, als onderdeel van het onderzoeksprogramma voor automatisering en connectiviteit in wegtransport.

Bestuurders in de 'menselijke autostoel' (die een training hadden gevolgd om ervoor te zorgen dat ze te allen tijde veilig zouden rijden) hielden hun ogen op de weg via een nephoofdsteun en gebruikten een speciale hendel om richting aan te geven. Een assistent, achterin de bestelauto verborgen, lette ook op de weg om de veiligheid te waarborgen.

In afzonderlijke tests, uitgevoerd door Ford in samenwerking met autolampen- en elektronicaspecialist HELLA, testten onderzoekers meer locaties voor de lampen, bijvoorbeeld in de grill en koplampen. Daar kwam echter geen duidelijke voorkeur uit naar voren.

Ford heeft als doel een zelfrijdende auto te ontwikkelen die in 2021 voor het eerst kan worden ingezet in Noord-Amerika, en wil er daarom voor zorgen dat mensen autonome voertuigen vertrouwen. Het is daarbij cruciaal dat er een industriestandaard komt voor het communiceren van rij-intenties. Ford werkt samen met verschillende brancheorganisaties, waaronder de International Organisation for Standardisation en de Society of Automotive Engineers, en roept andere auto- en technologiebedrijven op mee te helpen bij het ontwikkelen van die standaard.

Ford werd, in samenwerking met Argo AI, onlangs het eerste bedrijf dat autonome voertuigen mocht testen in Washington D.C., voortbordurend op lopend onderzoek in Detroit, Pittsburgh en Miami. In China maakt het bedrijf deel uit van het Apollo-programma van Baidu, de grootste zoekmachine van China. Ford werkt met hen samen om zelfrijdende auto's te testen op speciaal aangewezen wegen in Peking en later dit jaar in andere Chinese steden.